Klaverjassen spelregels — uitleg & varianten
Klaverjassen is het serieuze werk onder de Nederlandse kaartspellen: vier spelers in twee vaste koppels, 32 kaarten en 162 punten te verdelen. De regels zijn strak, de puntentelling vraagt even oefening en de discussie over Amsterdams of Rotterdams houdt hele verenigingen bezig. Hieronder alles wat je nodig hebt om mee te kunnen doen.
Wat heb je nodig?
- Een kaartspel van 32 kaarten: 7, 8, 9, 10, boer, vrouw, heer en aas in vier kleuren.
- Precies vier spelers, in twee vaste koppels die schuin tegenover elkaar zitten.
- Papier en pen — of een scorekaart die het rekenwerk voor je doet.
Doel van het spel
Als koppel meer punten halen dan de tegenpartij. Er zijn per spel 162 punten te verdelen (152 aan kaarten plus 10 voor de laatste slag), aangevuld met roem. Meestal wordt gespeeld tot 1500 of 2000 punten, of tot zestien gespeelde spellen.
Zo speel je Klaverjassen: stap voor stap
- 1 Delen De deler geeft iedereen acht kaarten, in twee rondes van vier of in rondes van drie en twee — dat is tafeltraditie. Er wordt niet geschud tussen spellen door, alleen gecoupeerd.
- 2 Troef kiezen De speler links van de deler bepaalt de troefkleur en "gaat" daarmee: hij en zijn maat zijn de spelende partij. Wil hij niet, dan gaat de beurt door. Wil niemand, dan wordt er opnieuw gedeeld (of geldt verplicht troef, zie varianten).
- 3 Uitkomen en bekennen De speler links van de deler komt uit. Je bent verplicht de gevraagde kleur bij te spelen. Heb je die niet, dan moet je troeven. Kun je ook dat niet, dan mag je een willekeurige kaart gooien.
- 4 Overtroeven Ligt er al troef in de slag en moet jij troeven, dan ben je verplicht hoger te troeven als je dat kunt. Kan dat niet, dan hangt het van de variant af of je moet ondertroeven — zie Amsterdams versus Rotterdams hieronder.
- 5 Slagen winnen De hoogste troef wint de slag; ligt er geen troef, dan de hoogste kaart van de gevraagde kleur. De winnaar van de slag komt uit voor de volgende.
- 6 Roem melden Bepaalde kaartcombinaties in één slag leveren extra punten op: roem. Roem telt voor het koppel dat de slag wint, dus roem in een slag die je verliest, geeft de punten weg aan de tegenpartij.
- 7 Tellen Na acht slagen tellen beide koppels hun punten plus roem. De laatste slag levert 10 punten extra op. Samen altijd 162 plus de gemelde roem.
- 8 Nat of pit Haalt de spelende partij niet méér dan de helft (dus minder dan 82 inclusief roem), dan is die "nat": alle 162 punten plus alle roem gaan naar de tegenpartij. Wint een partij alle acht de slagen, dan is dat "pit": 100 bonuspunten.
Kaartwaarden bij klaverjassen
| Kaart | Troefkleur | Andere kleuren |
|---|---|---|
| Boer | 20 punten (hoogste troef) | 2 punten |
| 9 | 14 punten (op één na hoogste) | 0 punten |
| Aas | 11 punten | 11 punten (hoogste) |
| 10 | 10 punten | 10 punten |
| Heer | 4 punten | 4 punten |
| Vrouw | 3 punten | 3 punten |
| 8 | 0 punten | 0 punten |
| 7 | 0 punten | 0 punten |
| Laatste slag | 10 punten extra | Totaal in het spel: 162 punten |
Wel spelen we 18 andere spellen als online duel — van pesten en toepen tot keezen en woordstrijd.
Bekijk de online duelsVarianten en huisregels
Vrijwel niemand speelt Klaverjassen precies hetzelfde. Dit zijn de varianten die je in Nederland het vaakst tegenkomt — spreek vóór het spel af welke jullie gebruiken.
Amsterdams of Rotterdams — dé grote splitsing
Rotterdams: je bent altijd verplicht te troeven en te overtroeven als je de gevraagde kleur niet hebt, óók als je maat de slag al heeft. Amsterdams: als je maat de slag op dat moment wint, hoef je niet te troeven en mag je gewoon een kaart bijgooien. Amsterdams is milder en populairder aan de keukentafel; Rotterdams is strenger en gebruikelijker in competities. Spreek dit af vóór de eerste kaart valt.
Verplicht troef
In veel verenigingen mag je niet passen: de speler links van de deler móet een troefkleur kiezen. Dat maakt het spel harder en het nat gaan frequenter. Aan de keukentafel wordt vaker opnieuw gedeeld als niemand wil.
Roem-varianten
De standaardroem (zie tabel) is vrijwel overal gelijk, maar over de vier azen, vier tienen of vier heren buiten troef bestaan lokale bonussen. Ook "stuk" (heer + vrouw van troef) wordt soms alleen erkend als je hem in dezelfde slag speelt — bij anderen mag je hem melden zodra beide kaarten vallen.
Tot hoeveel punten?
Zestien spellen (elk vier keer delen) is de klassieke competitievorm. Thuis wordt vaker tot 1500 of 2000 punten gespeeld, of gewoon tot de koffie op is.
Rikken en jokeren als familie
Klaverjassen wordt vaak in één adem genoemd met rikken (vier spelers, maar iedereen voor zich met wisselende bondgenoten). De kaartvolgorde en de troefregels lijken erop, de biedingen zijn totaal anders.
Met z'n drieën of tweeën
Klaverjassen is een viertallenspel. Met drie spelers wordt soms "solo" gespeeld waarbij één speler het tegen twee opneemt met een dode hand; met twee spelers is klaverjassen niet goed te doen — kies dan toepen of gin rummy.
Veelgestelde vragen over Klaverjassen
Hoeveel punten zitten er in een spel klaverjassen?
Precies 162: 152 punten aan kaarten plus 10 punten voor de laatste slag. Roem komt daar bovenop, dus een spel kan makkelijk boven de 200 punten uitkomen.
Wat is roem?
Extra punten voor bepaalde combinaties binnen één slag: drie opeenvolgende kaarten in dezelfde kleur is 20 roem, vier opeenvolgende is 50, heer en vrouw van troef samen ("stuk") is 20, en vier boeren is 200. Roem gaat naar het koppel dat de slag wint.
Wanneer ben je nat?
Als de partij die troef koos niet méér punten haalt dan de tegenpartij — dus minder dan 82 van de 162 inclusief roem. Dan gaan alle punten én alle roem naar de tegenstanders. Nat gaan is de grootste straf in het spel.
Wat is pit?
Alle acht de slagen winnen. Dat levert 100 bonuspunten op bovenop de 162. Zeldzaam, maar dodelijk voor de tegenpartij.
Wat is het verschil tussen Amsterdams en Rotterdams klaverjassen?
Het draait om de verplichting te (over)troeven. Rotterdams: altijd troeven en overtroeven als je de kleur niet hebt. Amsterdams: als je maat de slag al wint, hoef je niet te troeven. Verder zijn de regels identiek.
Mag je overleggen met je maat?
Nee. Praten over je kaarten, seintjes geven of aangeven wat je wilt dat je maat speelt is niet toegestaan. Alles wat je wilt zeggen, zeg je met de kaarten die je speelt.
Speel je Klaverjassen aan tafel? Noteer de uitslag op een gratis digitale scorekaart en zie per vriendengroep de ranglijst, win-percentages en streaks. Geen app, geen kosten.
Zo werkt het scorebord 800+ scorekaartenMeer spelregels
Speluitslag.nl is een gratis scorebord voor bordspellen met 800+ scorekaarten en 18 online duels.