Galgje spelregels — uitleg + online spelen
Galgje is het spel dat op elk servetje, elk schoolbord en in elke wachtkamer past: één speler bedenkt een woord, de ander raadt letters. Elke misser tekent een stukje galg erbij. Het spel is honderden jaren oud, kost niets en werkt nog altijd — zeker als je weet welke letters je het eerst moet raden.
Wat heb je nodig?
- Papier en een pen. Meer is niet nodig.
- Twee spelers minimaal; in een groep raadt de rest gezamenlijk tegen één bedenker.
- Eventueel een woordenboek als scheidsrechter bij discussie.
Doel van het spel
De rader moet het geheime woord compleet krijgen vóórdat de tekening van het galgje af is. De bedenker wint als de tekening klaar is en het woord nog niet geraden is.
Zo speel je Galgje: stap voor stap
- 1 Woord kiezen De bedenker kiest in stilte een woord en zet er evenveel liggende streepjes onder als het woord letters heeft. Bijvoorbeeld zeven streepjes voor het woord "kaarten".
- 2 Letters raden De rader noemt een letter. Zit die letter in het woord, dan schrijft de bedenker hem op alle juiste plekken op de streepjes. Zit hij er niet in, dan tekent de bedenker een onderdeel van het galgje.
- 3 Foute letters bijhouden Foute letters worden apart genoteerd zodat de rader niet twee keer dezelfde letter noemt. Doet hij dat toch, dan telt dat in de meeste huisregels als misser.
- 4 De tekening De klassieke volgorde: grondlijn, paal, dwarsbalk, schuine steun, touw, hoofd, romp, linkerarm, rechterarm, linkerbeen, rechterbeen. Dat zijn elf missers; wie het korter wil, begint met de galg al getekend en houdt zes lichaamsdelen over.
- 5 Het hele woord raden De rader mag op elk moment het hele woord in één keer noemen. Is het goed, dan wint hij direct. Is het fout, dan kost dat één misser — of, in de strengere variant, het hele spel.
- 6 Winnen Het woord compleet vóór de laatste streep: de rader wint. Tekening af: de bedenker wint. Daarna wisselen de rollen.
Handig: de letterfrequentie in het Nederlands
| Plaats | Letter | Waarom nuttig |
|---|---|---|
| 1 | E | Verreweg de meest voorkomende letter — bijna 19% van alle letters. |
| 2 | N | Zit in bijna elk meervoud en elke werkwoordsvorm. |
| 3 | A | Meest voorkomende a-klank. |
| 4 | T | Vaak aan het eind van werkwoorden. |
| 5 | I / O / R | Sterke vervolgletters zodra je de klinkers hebt. |
| Later | Q, X, IJ, C | Zelden raak — bewaar ze tot je een vermoeden hebt. |
Gratis, in de browser, om de beurt op je eigen telefoon — je hoeft niet tegelijk online te zijn.
Speel Galgje onlineVarianten en huisregels
Vrijwel niemand speelt Galgje precies hetzelfde. Dit zijn de varianten die je in Nederland het vaakst tegenkomt — spreek vóór het spel af welke jullie gebruiken.
Hoeveel fouten mag je maken?
Dat is de grootste variabele. De volledige galg met lichaam is elf missers; veel mensen tekenen de galg vooraf en houden zes over; en de strengste variant kent er maar vijf. Spreek het af vóór de eerste letter, want het bepaalt volledig hoe moeilijk het spel is.
Extra lichaamsdelen
Wil je het makkelijker maken voor kinderen, voeg dan oren, ogen, een neus, handen en voeten toe. Zo rek je het aantal toegestane missers naar vijftien of meer zonder de spanning te verliezen.
Zinnen en categorieën
In plaats van één woord kun je een uitdrukking, filmtitel of liedtekst nemen, met streepjes voor de spaties. Geef er een categorie bij ("film", "dier", "iets in deze kamer") om het eerlijk te houden.
Klinkers kopen
Een populaire variant uit televisiequizzen: klinkers zijn gratis niet te raden, maar mogen "gekocht" worden voor één misser. Dat maakt het spel tactischer dan alleen letters afgaan.
Om de beurt raden
In een groep raadt iedereen om de beurt een letter. Wie de letter noemt die het woord compleet maakt, krijgt het punt — maar wie de laatste misser veroorzaakt, mag het volgende woord bedenken.
Duel-galgje
De variant die wij online spelen: jullie geven elkáár allebei een woord en raden tegelijk. Wie zijn woord raadt met de minste fouten, wint. Veel eerlijker dan het klassieke om-de-beurt-raden, want je speelt allebei met evenveel kansen.
Woordafspraken
Zijn eigennamen toegestaan? Meervouden? Woorden met een streepje? De klassieke afspraak is: alleen zelfstandige naamwoorden in het enkelvoud, uit het woordenboek. Losser spelen mag, zolang iedereen het weet.
Veelgestelde vragen over Galgje
Hoeveel fouten mag je maken bij galgje?
De klassieke tekening telt elf onderdelen, dus elf missers. Maar veel mensen tekenen de galg zelf vooraf en laten alleen de zes lichaamsdelen over. Beide zijn goed — spreek het vooraf af.
Welke letter kun je het beste eerst raden?
De E: die komt in het Nederlands veruit het vaakst voor. Daarna N, A en T. Met die vier letters heb je in een gemiddeld Nederlands woord al snel de helft van de posities te pakken.
Mag je het hele woord in één keer raden?
Ja, dat mag altijd. Klopt het, dan win je direct. Klopt het niet, dan kost het je in de meeste huisregels één misser — sommige tafels spelen dat je dan meteen verloren hebt, dus check dat even.
Wat is een goed galgje-woord?
Kort maar met zeldzame letters werkt het best: "jazzy", "quiz", "sfinx" of "wolk". Lange woorden lijken moeilijk maar bevatten juist veel e's, n's en a's en zijn dus makkelijker te raden.
Kun je galgje met meer dan twee spelers spelen?
Zeker. Eén speler bedenkt het woord en de rest raadt om de beurt of gezamenlijk. Wie het woord raadt, mag het volgende woord bedenken.
Kun je galgje online spelen tegen iemand anders?
Ja — hier speel je het als duel: jullie geven elkaar allebei een geheim woord en raden om de beurt letters op je eigen telefoon. Wie zijn woord met de minste fouten raadt, wint.
Speel je Galgje aan tafel? Noteer de uitslag op een gratis digitale scorekaart en zie per vriendengroep de ranglijst, win-percentages en streaks. Geen app, geen kosten.
Zo werkt het scorebord 800+ scorekaartenMeer spelregels
Speluitslag.nl is een gratis scorebord voor bordspellen met 800+ scorekaarten en 18 online duels.