Galgje: welke woorden zijn het moeilijkst om te raden?

Galgje lijkt een spel waarin je vooral geluk nodig hebt, maar zowel de rader als degene die het woord kiest kan er flink op sturen. Het draait allemaal om hoeveel informatie een letter oplevert. Wie dat doorheeft, wint met galgje aanzienlijk vaker.

Begin bij de klinkers

Als rader zoek je naar de letters die het meest voorkomen in het Nederlands, want die geven de grootste kans op een treffer. De E is met afstand de meest gebruikte letter, gevolgd door de N, A, T en I. De klinkers eerst afvinken is bijna altijd een goede opening: je weet daarna hoeveel lettergrepen je ongeveer hebt en waar de klemtonen liggen.

Daarna kijk je naar het patroon in plaats van naar losse letters. Zie je een dubbele letter in het midden, dan zit je vaak in de buurt van een samenstelling. Eindigt het woord op -EN, dan heb je te maken met een meervoud of een werkwoord, en dat betekent dat de rest van het woord een stam is die je vaak kunt raden.

Let ook op wat er niet is. Heb je vier klinkers geprobeerd en staat er nog steeds bijna niets, dan heb je waarschijnlijk een kort woord met veel medeklinkers, en dan zijn de S, R, D en L je volgende stappen.

Waarom lange woorden makkelijker zijn

De grootste denkfout bij het kiezen van een woord is dat lang moeilijk is. Precies andersom. Hoe langer het woord, hoe meer vakjes er zijn, en hoe meer treffers één goede gok oplevert. Een woord als ONDERWIJZERES ziet er indrukwekkend uit, maar na de E staat er al een derde van het woord.

Wat wél moeilijk is:

• Korte woorden met weinig voorkomende letters. Denk aan QUIZ, JEUK of GIPS. Weinig vakjes, en de letters die de rader als eerste probeert zitten er niet in.
• Woorden zonder E. Bijna elke rader begint daarmee, en een misser kost meteen een poging.
• Woorden met dubbele zeldzame letters, zoals BAGAGE of CACAO. De rader krijgt weinig houvast van de letters die hij normaal vindt.
• Werkwoordsvormen die er ongewoon uitzien, zoals ZWOEGT of KLIEFT.

En het beste woord dat je kunt kiezen: iets waarvan de rader de letters wél vindt, maar de betekenis niet kan plaatsen. Als er halverwege G_S_H__D staat, denkt bijna iedereen aan GESCHIED, terwijl het GASHOUDER kan zijn.

Eerlijk blijven

Eén afspraak vooraf scheelt veel discussie: welke woorden mogen? Aan de meeste tafels gelden namen, plaatsnamen en afkortingen niet, omdat de rader daar niets logisch aan kan afleiden. Spreek ook af of vervoegingen en meervouden meetellen. En houd het bij woorden die de ander redelijkerwijs kent, want een woord dat niemand kan raden is technisch een overwinning maar zelden een leuk potje.

Wil je zeker weten dat een woord bestaat, dan kun je onze spelregels van galgje erbij pakken; daar staat ook hoeveel fouten je meestal mag maken en hoe je het aantal beurten kunt aanpassen aan de leeftijd van de spelers.

Online tegen elkaar

Bij ons speel je galgje online tegen een vriend: de een kiest een woord, de ander raadt, en daarna draai je om. Je speelt om de beurt op je eigen telefoon, dus je hoeft niet tegelijk online te zijn. Het gekozen woord staat op de server en is niet uit de pagina te halen, dus meekijken heeft geen zin.

Ben je eenmaal op smaak met letters raden, dan is de woordpuzzel van de dag een logische volgende stap: elke dag hetzelfde woord voor iedereen, vijf letters en zes pogingen.