Het beste startwoord voor een woordpuzzel van vijf letters

Bij een dagelijkse woordpuzzel van vijf letters heb je zes pogingen, en de eerste twee bepalen bijna het hele potje. Toch typen de meeste mensen elke dag hetzelfde willekeurige woord in. Zonde, want met een beetje nadenken over welke vijfletterwoorden je gebruikt, los je hem structureel in minder beurten op.

Wat een goed startwoord doet

Je eerste gok hoeft niet goed te zijn. Hij moet je zoveel mogelijk vertellen. Een sterk startwoord voldoet aan drie dingen: het bevat veel voorkomende letters, het herhaalt geen enkele letter, en de klinkers staan verspreid.

In het Nederlands zijn de E, N, A, T, I, R, O en S veruit de meest gebruikte letters. Een woord dat er vier of vijf van bevat, kleurt vaker dan een woord met een Q of een X erin. Woorden als NOTARIS werken niet (te lang), maar denk aan combinaties in de trant van TAKEN, ROEST, LATEN of NIERS: allemaal vijf verschillende, veelvoorkomende letters.

Herhaal in je eerste beurt nooit een letter. Bij APPEL verspil je een van je vijf posities aan een tweede P, terwijl je in die beurt juist zoveel mogelijk verschillende letters wilt testen.

Je tweede gok is belangrijker dan je eerste

Hier gaat het bij de meeste spelers mis. Na de eerste beurt weet je iets, en dan is de verleiding groot om meteen een woord te proberen dat het antwoord zou kunnen zijn. Vaak levert het meer op om nog één keer informatie te verzamelen.

Stel: je weet dat de E ergens in het woord zit en de A niet. Dan kun je een gok wagen, of je kunt een tweede woord kiezen dat vijf compleet nieuwe letters test (O, I, R, S, T bijvoorbeeld). Na die tweede beurt heb je tien van de meest voorkomende letters afgevinkt, en meestal ligt het antwoord er dan bijna. Je hebt nog vier pogingen over, dus die ruimte is er.

Pas vanaf beurt drie ga je gericht raden. Vanaf dat moment geldt: gebruik alles wat je weet. Een gok die een grijze letter bevat, of die een groene letter verplaatst, is een weggegooide beurt.

Vastzitten op het einde

De vervelendste situatie is als je vier letters groen hebt en de vijfde niet vindt. Denk aan _OKEN: BOKEN, KOKEN, POKEN, ROKEN, TOKEN. Met nog twee beurten en vier kandidaten ga je het niet redden door te gokken.

De oplossing voelt tegennatuurlijk: speel een woord dat je zeker weet dat fout is, maar dat wel meerdere kandidaat-letters tegelijk test. Als je met één beurt de K, P en R kunt uitsluiten of bevestigen, weet je daarna welk woord het is. Je offert een beurt op om er twee te winnen.

Andere dingen die helpen als je vastloopt: let op letters die vaak samen voorkomen (CH, NG, ST, SCH), en denk aan de opbouw van Nederlandse woorden. Eindigt het op -EN, dan is het vaak een werkwoord of meervoud. Staat er een dubbele klinker in het midden, dan zijn AA, EE en OO veel waarschijnlijker dan UU.

Waar de woorden vandaan komen

Bij onze woordpuzzel van de dag mag je raden met elk woord uit de Nederlandse woordenlijst van bijna 300.000 woorden, dus ook met obscure woorden waarvan je alleen de letters wilt testen. De antwoorden zelf komen uit een veel kortere lijst gangbare woorden, zodat je nooit hoeft te raden naar iets wat niemand kent. Iedereen krijgt dezelfde puzzel, elke dag om middernacht een nieuwe.

Ben je eenmaal warm, dan is Woordstrijd de logische volgende stap: daar leg je woorden op een bord tegen een tegenstander, met dezelfde woordenlijst als scheidsrechter.